Terug naar Machelen

Op 28 juni opent Museum Roger Raveel in Machelen-aan-de-Leie opnieuw zijn deuren na een uitgebreide verduurzamingsverbouwing. Het gebouw uit 1997 is nu voorzien van duurzame energie-oplossingen. Daarmee wordt het een nog sympathieker museum.

Ik ben er deze zomer als de kippen bij om het museum te bezoeken. In december 2025 was ik ter voorbereiding van mijn lezing al in het dorp en heb ik er rondgezworven langs de tuinmuurtjes, de alledaagse huisjes met puntdaken, het voetbalveld en de achtertuinen met betonpaaltjes. Ik bewonderde de royale bocht van de Leie, waar de kerk zich spiegelt in het water.

Het museum ging deze winter schuil achter schuttingen, hijskranen en bouwmaterialen. Maar in juli ga ik terug om het museum in zijn stralende pracht te ervaren. Ik ben benieuwd naar het knallende wit van de buitenmuren en naar de ervaring van ruimte en licht ín het gebouw. En natuurlijk verheug ik mij erop Raveels (vaak levensgrote) doeken te zien in hun natuurlijke habitat; het oer-Vlaamse dorpje Machelen-aan-de-Leie.

Behalve het museum wil ik in het dorp ook de kapel Maria Hulp der Christenen bezoeken, waar Raveel in 1989 met zijn wandschilderingen een totaalkunstwerk heeft geschapen: De religie van het leven. Hoewel hij niet religieus was, heeft hij bekende religieuze motieven (het lam, het bloed van Christus, moeder en kind, de prediking) weergegeven op zijn eigen manier, de Nieuwe Visie: heldere, royale kleuren, abstracte en figuratieve elementen die samenkomen, net als het verhevene en het triviale.

Wat ik zeker ook ga bezoeken is de plek waar de Nieuwe Visie het levenslicht zag: Kasteel Beervelde. In dit kasteel, een eindje buiten Gent, beschilderde Raveel in 1966 samen met drie jonge kunstenaars de gangen van de kelder. Hier heeft hij in optima forma zijn ideeën weergegeven over de vervloeiing van de geschilderde werkelijkheid en de ‘echte’ werkelijkheid. Het resultaat is een hallucinante mix van (fantasie-)figuren en geometrische vormen in helder gekleurde landschappen, trompe-l’oeil-effecten, een geraffineerd spel met spiegelbeelden en een geestig, surrealistisch ‘commentaar’ op de bestaande architectuur.

Op zondag 12 juli ga ik mee met een instaprondleiding door de kelders van Kasteel Beervelde. De andere excursies; een bezoek aan het Roger Raveel Museum en aan de Raveelkapel, heb ik om deze datum heen gepland. Op 10 juli reis is af naar Gent, de uitvalsbasis voor de daaropvolgende dagen. In Gent zal ik het Lam Gods van de gebroeders Van Eijck bezoeken. Raveel citeert een aantal keren letterlijk het Lam Gods (onder andere in Beervelde) en zijn kleurgebruik heeft dezelfde weelderigheid als dat van de gebroeders Van Eijck.

Zaterdag 11 juli staat het bezoek aan Machelen-aan-de-Leie gepland. Uiteraard is het museum de hoofdmoot, maar ook het dorp ga ik opnieuw bekijken; het door Raveel bevochten dorpsgezicht aan de rivier, de grafstenen van Raveel en de zijnen rond de kerk, het Zulma de Nijspad met de betonnen muur. Als de hitte niet al te ongenadig is wandel ik via Raveels Muur van de Verbeelding en zijn Palen van het Onbegrensde naar de kapel Maria Hulp der Christenen.

Als u belangstelling hebt voor deze reis naar de wereld van Roger Raveel, noteer dan deze dagen in uw agenda: 10, 11 en 12 juli 2026. We kunnen deze excursies gezamenlijk maken vanuit Gent. U dient zelf te zorgen voor vervoer en verblijf, maar voor de uitstapjes kunnen we gebruik maken van openbaar vervoer vanuit Gent.

Ik ben graag uw ‘gids’ in museum Roger Raveel en beleef samen met u het werk van deze schilder in het dorp waar hij zijn inspiratie vond, Machelen-aan-de-Leie. Laat me s.v.p. voor 30 april weten of u deze excursie (of een deel ervan) wilt meemaken. Bij voldoende belangstelling kan ik misschien een groepsrondleiding boeken. Let op: de instaprondleiding op Kasteel Beervelde heeft op het moment van schrijven van dit blog nog maar 8 plaatsen beschikbaar. Reserveer via deze link.