Lytje Pole

Half juni was ik voor een midweek-vakantie op Schiermonnikoog. Vijf dagen fietsen over knerpende schelpenpaden door duinvalleien en bossen, wandelen over het strand en eindeloos genieten van de rijke flora en fauna van dit waddeneiland.

De bermen van de fietspaden waren bezaaid met de roze/paarse toortsen van orchideeën. Overal stonden in het wuivende gras de prachtige, geheimzinnige bloemen die, als je ze in detail bekijkt, die intrigerende ‘tijger’-patronen hebben van zwarte lijnen in het paars van de bloemkelk. De geur van kamperfoelie en hondsroos, die weelderig in de bermen stonden te bloeien, woei regelmatig je neus binnen.

De wind voert het geluid aan van de koekoek en de nachtegaal. Deze geluiden vermengen zich met de zang van talloze andere vogels die je met meer of minder moeite in het struweel kunt waarnemen. De kneu met zijn lieflijke roze-rode borst zingt navenant lieflijk, de spotvogel laat zijn verbluffend gevarieerde zang horen, waarin hij veel andere vogels imiteert. Tegen de blauwe lucht hangt de leeuwerik te kwinkeleren.

Regelmatig vliegt een lepelaar langs. Met zijn gestrekte hals en poten en witte vleugels is het een sierlijke verschijning; een ballerina in witte tutu. Als er een groepje overkomt heb je een corps de ballet van deze elegante vogels die op dit waddeneiland broeden. Overal op het eiland zijn er stormmeeuwen die met hun snerpende kreten de aandacht vestigen op hun stralend wit-grijze verenkleed.

Aan het waddenstrand zijn het de scholekster, de tureluur en de kluut die afwisselend, of allemaal tegelijk, van zich laten horen. Aan de Noordzeekant is het stil; het strand is onwaarschijnlijk breed, de zee is ver weg. Naarmate je verder van de duinrand af loopt wordt het stiller. De stilte en de weidsheid van deze zandvlakte zijn hypnotiserend.

Een van de meest bijzondere tochten van deze vakantie was een rit met de Balgexpres naar de meest oostelijke punt van het eiland. Om deze onmetelijke zandplaat heen stromen de wateren van de Noordzee en Waddenzee in elkaar over. Een tractor met buswagen voert je in een rit van drie kwartier langs de vloedlijn naar dit punt. Onderweg zie je de duinenrij steeds verder terugwijken en lager worden. Af en toe vliegt een groepje eidereenden op uit de branding.

Eenmaal aangekomen mogen de passagiers drie kwartier vrij rondlopen over dit uiterste puntje van het eiland. Hier gebeurt het omgekeerde van massatoerisme; de enormiteit van de ruimte maakt de in twee- of drietallen rondstruinende bezoekers tot kleine pionnen in dit schouwspel van zandbanken, poelen, golven en lucht. De eenzame verticale silhouetten van de bezoekers accentueren de oneindigheid van deze ‘oostpool’.

Langs de fietspaden op het eiland liggen her en der granieten platen met gedichten van eilander dichters. Een van hen is Lammert Wiersma, die in 1881 op Schier werd geboren en na een carrière in de zeevaart weer terugkeerde op zijn geboortegrond. Hij stierf in 1980 op Schiermonnikoog. De gedichten bezingen de schoonheid en eigenheid van het eiland. Aan het Westerduinenpad ligt het volgende gedicht:

Mymering

Ik dwille es yn ús dúne reeuwn,
der greut en bleut so fole.
Ik tacht: “Wat is ’t tach wondermeu
hier op ús lytje pole”.

In vertaling:

Mijmering

Ik dwaalde eens in onze duinen rond,
daar groeit en bloeit zoveel.
Ik dacht: “Wat is het toch wondermooi
hier op onze kleine pool”.