De weelde van beelden in de natuur

Op 5 mei hield ik mijn eerste wandelende lezing over de expositie Beelden en bomen in het Nationaal Bomenmuseum Gimborn. Wat mij in de voorbereiding van deze lezing al was opgevallen bleek tijdens de wandeling ook weer; het samengaan van kunst en natuur levert een enorme rijkdom aan associaties en belevingen op. Bomen en beelden versterken elkaar in hun verhalen.

Planteneter, Mieke de Waal, cortenstaal

Zo word ik bij het beeld Planteneter van Mieke de Waal geraakt door de gevoeligheid van dit beeld op een locatie die een overgang vormt tussen beslotenheid en openheid. Aan de ene zijde van het beeld ligt de open ruimte met de grote vijver, aan de andere zijde de bosrand. Door het beeld heen is de ruimte en het licht van het water van de vijver waarneembaar.

Deze sculptuur in deze ruimte – een reikhalzend hert bij water – roept bij mij een associatie op met psalm 42: ’t Hijgend hert der jacht ontkomen/schreeuwt niet sterker naar ’t genot/van de frisse waterstromen/dan mijn ziel verlangt naar God. Ik laat zelfs een gedeelte van Mendelssohns versie van deze psalm horen; muziek die zich opent als een kelk die smacht naar water, naar licht en ruimte, naar verlichting. Van dit gedeelte uit de wandeling is een opname te zien op het Man-van-Taalkanaal, klik HIER.

Spades, Jos Verschaeren, verzinkt staal, kastanjehout

Bij het werk Spades van Jos Verschaeren voel ik, staand naast de spades met metershoge stelen van (vrijwel) onbewerkt hout waar zomaar blaadjes en takjes uit zouden kunnen ontluiken, de verwantschap tussen het ruwe hout van het gereedschap en het hout van de bomen in de parkachtige natuur om dit beeld heen. Dat brengt mij ertoe het begrip Urgrund van Hans Arp  – de kunstenaar over wie ik deze zomer ook lezingen geef – te berde te brengen.

Urgrund is het idee dat álle vormen die er zijn voortkomen uit een bron van oer-energie. Natuurlijke vormen als bomen en planten ontstaan uit die oer-energie maar ook de vormen die door mensen gemaakt worden, zoals sculpturen en gereedschap. Arp geloofde dat als de vormen vergaan – ze sterven af of ze gaan kapot – de energie weer terugvloeit in de bron, waarna er weer nieuwe vormen kunnen ontstaan. Dit werk van Jos Verschaeren bestaat uit vier spades in een parkachtig landschap; door de mens gemaakt gereedschap waarmee een park wordt gecreëerd. Mijn suggestie voor een titel van dit kunstwerk – door Arp geïnspireerd – zou zijn: Schepping.

Zachte stappen Stugge paden, Ine van Son, vervilte wol

De sculptuur Zachte stappen Stugge paden van Ine van Son heeft behalve een grote poëtische schoonheid voor mij ook een andere zeggingskracht. De plukken vervilte wol die zij heeft aangebracht op een laaghangende tak, ‘bewegen’ met zachte stappen mee met de boog van de tak. Het vilt verzacht ook het leed dat de boom heeft moeten ondergaan en dat zichtbaar wordt als je onder de boog doorloopt. Het grootste deel van de dikke stam is namelijk afgezaagd. De boom is zijn kern kwijt en als liefdevol (troostend) gebaar is een overgebleven tak met zachte zwachtels van wol bekleed. Ook van dit deel van de wandelende lezing is een opname te zien. Klik HIER.

Op 12 juli geef ik opnieuw de wandelende lezing Beelden en bomen. En op 28 mei en 28 juni geef ik de lezing Arps Fluïdum. Informatie en reserveren voor beide lezingen: zie Agenda.

 

 

2 Comments

  1. Hans wat een prachtig verhaal weer. Dit keer met 2 extra verhalen van het hert inclusief muziek van Mendelssohn en je verhaal over de omzwachtelde boomtak. Het was weer even mee genieten, dankjewel. Graag tot de volgende keer.
    Warme groet van Jeannette

    • Dankjewel Jeannette


Add a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *