De kleine strijder

Op de voorkant van mijn boek Tot de verbeelding staat een afbeelding van de Spaanse kunstenaar Juan Ripollés. Het is de materie-ets Guerrero (Strijder). Dit grappige, strijdbare mannetje komt op voor de verbeelding. Hij strijdt vóór de verbeelding en roept: ‘Tot de verbeelding!’

Onlangs verkocht ik weer een boekje en de dame die het kocht herkende de kunstenaar Ripollés. Zij vertelde me dat er een galerie in Maastricht is waar zijn werk te koop is. Die galerie wordt gerund door de dochter van Ripollés, Paloma. Dat wist ik niet en ik vond het een uitgelezen kans om een paar dagen naar Maastricht te gaan en de galerie te bezoeken.

De galerie is tevens kunstuitleen met twee filialen in de stad Maastricht. En een van de twee filialen bleek vlak bij het hotel te liggen dat ik had geboekt. Dus toen ik in de schemering met mijn rolkoffer op weg was naar het hotel kwam ik langs de stralend verlichte etalage van de kunstuitleen. Meteen zag ik een van de karakteristieke materie-etsen van Ripollés, het verbluffende en geestige werk Lagartijas (Hagedissen). Dit werk heeft dezelfde humor en ambachtelijkheid als ‘mijn’ Guerrero; een opgewonden blaffend hondje rent achter een hagedis aan, met een vurige tong uit zijn bek en een wijd opengesperd oog.

Eind 80-er jaren maakt Ripollés deze materie-etsen. Met een etspers drukt hij in zelfgemaakt dik papier, vervaardigd uit linnen, vormen van schroot af die met verf zijn bestreken. De verf is vermengd met kleine partikeltjes zand, ijzervijlsel, carborundum of zelfs glas. Het samengedrukte papier dat door de pers is gerold zuigt achter de pers als een spons de kleuren op mét de korreltjes erin. Die willekeurige verdeling van de korreltjes in het kleurvlak geeft een grote levendigheid aan de vormen. Daarbij komt nog het bobbelige papier om de voorstelling heen, waardoor het schilderij heel ‘levend’ overkomt.

Tot mijn grote vreugde bleken in de Maastrichtse galerie nog meer van deze vroege materie-etsen van Ripollés te hangen. Onder andere de Guerrerito, de Kleine Strijder. Dit figuurtje heeft dezelfde strijdlustige houding als zijn grote broer; in de ene hand houdt hij een halvemaanvormig bronzen schild, in de andere een bundel pijlen (?). Zijn beentjes hebben dezelfde gebogen vorm als de benen van grote broer. Het hoofd van het Strijdertje is een vurig rode rechthoek met een bolle witte cirkel in het midden. Misschien heeft die kleine wel een schoenendoos als helm opgezet om ten strijde te trekken voor de verbeelding.

Samen met zijn broer hangt deze Guerrerito nu in onze woonkamer. Het lijkt alsof hij er altijd al had moeten hangen; de vormen en kleuren passen perfect bij de rest van de kamer. En ze passen perfect bij elkaar. We hebben er een kleine Strijder bij. De broertjes hangen tegenover elkaar en roepen elkaar toe: ‘Tot de verbeelding!’ ‘Ja! Tot de verbeelding!’

Er is een Strijdertje geboren op aard. Ik wens u mooie feestdagen en roep met de grote en kleine Strijder: ‘Tot de verbeelding!’