Man van Taal

verhalen & teksten die inspireren

In zijn atelier

Op de expositie ‘De Oase van Matisse’ in het Stedelijk in Amsterdam waren twee filmpjes te zien van de kunstenaar aan het werk. In het ene filmpje uit de veertiger jaren maakt Matisse een getekend portret van zijn kleinzoon, die voor hem poseert. Met een verbluffende trefzekerheid tekent hij in slechts een paar lijnen het […]

Lèzwazoo

Een placemat uit Frankrijk, gekregen van familie die daar op vakantie was. Een napperon. Met foto’s van zestien veelvoorkomende vogels, getooid met die prachtige barokke namen waar de Fransen patent op hebben. Elke vogelnaam bestaat uit minstens twee woorden; een Franse soortnaam plus een toevoeging over de verschijning of het leefgebied van het vogeltje. Het […]

Più tondo

Giotto di Bondone, de schilder die leefde van 1267 tot 1337, geldt als de grondlegger van de moderne schilderkunst. Hij was de eerste die zijn figuren volume en emotie gaf. Heiligen, engelen, zondaars die in de hellemuil verdwijnen; het zijn bij Giotto geen gestileerde, ‘platte’ middeleeuwse figuren meer, maar echte mensen met echte lichamen. En […]

Laat me vrij!

In de trein werd ik aangesproken door een boek. ‘Ik ben niet kwijt!’ riep het, ‘Ik ben op reis!’ Om te vervolgen met de hartenkreet: ‘Lees me & laat me weer vrij!’ Het boek had een rode cover met gele opdruk en een afbeelding van een man en een vrouw in een smachtende streekroman-omhelzing. Het […]

Starik constateert

Dichter F. Starik is beheerder van de Amsterdamse Poule des Doods, een groep dichters die bij eenzame uitvaarten (zonder familie of nabestaanden) een gedicht schrijft en voordraagt voor de overledene. Sterfelijkheid is zijn métier, zou je kunnen zeggen. In de winter van 2012/2013 verschenen in Trouw korte columns in proza van F. Starik over de […]

De Emotie van het Penseel

Er is een nieuwe Man van Taal-rondleiding in de maak. Op 9 juli wandel ik met een groep belangstellenden door het Mauritshuis. We kijken natuurlijk naar de ‘echte’ handen van Dr. Tulp en van Saul en David, maar de aandacht zal zich vooral richten op de handgebaren van de schilders zelf. Welke emotie spreekt er […]

Vlaaneren

Elk jaar verheug ik me op Den Haag Sculptuur. Ik ben verknocht aan deze laagdrempelige, maar hoogkwalitatieve beeldententoonstelling in de open lucht. Het hoort bij de zomer om over het knerpende schelpenpad van het Lange Voorhout langs de monumentale kunstwerken te slenteren onder de verkoelende linden. Je bent midden in de stad en toch in […]

Een echte Rembrandt

Met veel tamtam kondigt het Mauritshuis in Den Haag de opening aan van de tentoonstelling ‘Rembrandt? De zaak Saul en David’ op 11 juni. Op 9 juni werd bekend gemaakt dat na uitgebreid state-of-the-art onderzoek onomstotelijk vaststaat dat het een echte Rembrandt is. Nu kunnen we het werk pas echt bewonderen. Het is waar, de […]

Stijlfiguren assortis

Het ‘Groot retorisch woordenboek’, dat ik deze week voor mijn verjaardag kreeg, is voor mij een doos vol bonbons. Bladerend door dit ‘Lexicon van stijlfiguren’ pik ik er lukraak stijlfiguren uit met intrigerende benamingen die stammen uit de klassieke retorica. Alle stijlfiguren zijn voorzien van hilarische en aansprekende voorbeelden en dat geeft aanleiding tot veel […]

Schrijverke

Het moet gezegd, de Japanse Tuin in Park Clingendael is een bezoek zeker waard. Door het koude voorjaar bloeien de azalea’s dit jaar langdurig en de heldere lucht zorgt voor prachtig licht in de tuin. Het ruikt er zoet naar azalea, en de symplocarpus foetidus, oftewel de skunk cabbage, stinkt nog niet en laat zich […]

Rembrandts Simeon

Gisteren hield ik mijn rondleiding ‘Rembrandts Handen in Amsterdam’. Ik leidde mijn groep over de expositie ‘Late Rembrandt’ in het Rijksmuseum om stil te staan bij de emotionele zeggingskracht van de handgebaren in Rembrandts werk. Hoewel het erg druk was lukte het toch om de nuances in gevoel te ervaren die Rembrandt in zijn gebarende […]

Huppeltje

Het landschap in Drenthe – waar ik een weekje op voorjaarsvakantie ben – heeft zeker in de lente een poëtische schoonheid. In telkens wisselend perspectief liggen de akkers tussen de coulissen van lichtgroen en wit, de glooiende essen geven een onverwachte twist aan de dieptewerking van het land en de eindeloze, schrale heidevelden worden gemarkeerd […]

Bijengifballet

Aan het begin van mijn carrière als blogger schreef ik een blog getiteld FAVORIET. Hierin legde ik uit waarom ik de woordcombinatie ‘extraterritoriale wateren’ zo’n mooie klank vind. Het is een turnoefening voor je taalgevoel; het slingert met kracht en gratie op en over de rekstok van je spraakvermogen. Spreek de woorden zorgvuldig hardop uit […]

Ripollés

Het beeldmerk (“logo”) van mijn website is een kunstwerk dat sinds 1998 bij mij aan de muur hangt: ‘Guerror’ (= Strijder) van de Spaanse kunstenaar Juan Ripollés. Toen ik het kunstwerk kocht bestond de Man van Taal nog niet, maar dit mannetje drukt hem al heel wezenlijk uit. Juan Ripollés is een veelzijdig kunstenaar; hij […]

Ljoebov

Binnenkort geef ik mijn eerste lezing als Man van Taal. Het onderwerp is de taal van de handen van de figuren in Rembrandts werk. Uiteraard mag Danaë’s hand niet ontbreken. De hand die zij uitstrekt naar het gouden licht, de ‘vermomming’ waarin Zeus haar benadert om de liefde met haar te bedrijven. Uit die daad […]

GUT Taalgevoel

Vóór 30 maart 2015 publiceerde ik mijn blogs op de website ‘GUT taalgevoel‘. Elke eerste, elfde, eenentwintigste en (eventueel) eenendertigste van de maand schreef ik een blog over kunst, natuur of taal of een combinatie van die onderwerpen. Mijn eerste blog ‘Welkom’ verscheen op 1 maart 2013.   U bent van harte welkom om een kijkje te […]