Vorige week maakte ik een uitstapje uit mijn Arp-Rausch en bezocht ik in Zwolle de tentoonstelling van Neo Rauch. Met ruim zestig schilderijen werd in museum De Fundatie een overzicht getoond van het werk van deze kunstenaar, de bekendste vertegenwoordiger van wat de Neue Leipziger Schule wordt genoemd. Ik had de schilder met de wonderlijke […]

Twee kunstenaars stonden centraal tijdens mijn vakantie in Frankrijk eind vorige maand. Ik ging natuurlijk naar Parijs voor Jean Arp, wiens atelier in de voorstad Meudon nu een prachtig museum is. Maar op een of andere manier kwam ik ook beeldhouwer Ossip Zadkine vaak tegen. In de openbare ruimte staan her en der beelden van […]

Parijs heeft naast de meest bekende begraafplaats, de cimetière du Père-Lachaise, nog een kerkhof waar veel beroemdheden begraven liggen; de cimetière du Montparnasse. Deze begraafplaats ligt min of meer aan de voet van la Tour Montparnasse, die als een enorme zwarte grafsteen oprijst uit de lichtvoetige bebouwing van het uitgaanswijkje rond de Rue de la Gaîté. Vorige week […]

Na bijna vier maanden heb ik dit weekend de biografie van Hans Arp, Das Lob der Unvernunft, uitgelezen. Wat ben ik verknocht geraakt aan die man. Zijn poëzie en zijn beeldende kunst raken een gevoelige snaar bij mij. Ik ben verliefd geraakt op zijn humor, op de manier waarop hij beelden oproept met zijn speelse […]

Dertig jaar geleden trad Pierre Audi aan als artistiek leider van De Nationale Opera en met zijn Monteverdi-ensceneringen introduceerde hij een regiestijl die mij, bepaald geen operaliefhebber, voor het genre won. Audi liet in zijn opera’s de muziek voor zichzelf spreken; hij voerde geen geforceerde actualiseringen door, hij plaatste de zangers in een kaal – […]

Zoals u waarschijnlijk wel weet, heb ik een fascinatie voor de handen van Rembrandt. Ik geef regelmatig een lezing over de taal van de handen in Rembrandts werk. De figuren op zijn schilderijen spreken met hun handen; hun handgebaren drukken een gemoedstoestand uit en geven inzicht in de ‘staat van zijn’ van de geportretteerde. Kijk […]

Eigenlijk kun je bij elk museumbezoek wel iets ontdekken over wie je bent. In Museum Voorlinden staat nu de expositie Stage of being die exclusief aan deze vraag is gewijd. ‘Wie zijn we? Waar komen we vandaan? Wat doen we hier? Waar gaan we naartoe?’ vraagt het museum zich bij de expositie af. Er zijn […]

Dat de dingen zijn zoals ze zijn is handig. En geruststellend. Op een stoel kun je zitten, schoenen wachten tot ze worden aangetrokken om te gaan lopen, dag en nacht wisselen elkaar af en brood wordt gemaakt van meel, dat gemaakt is van graan, dat wordt verbouwd op het land. Als je vragen gaat stellen […]

In de aanloop naar Kerst worden we overspoeld met uitingen van gemeenschapszin en naastenliefde. Het Glazen Huis voor altruïstische dj’s is weer opgericht in Apeldoorn en op tv kunnen we ons laven aan zoetsappige films en dito reclames waarin gebrouilleerde gezinsleden elkaar na veel vijven en zessen weer in de armen vallen en zich vervolgens […]

Mijn lezing ‘Het Verdwijnend Perspectief’ is een tijdreis die eindigt met de vraag welk perspectief we in de huidige tijd hebben op de werkelijkheid. Het is moeilijk hier een antwoord op te formuleren, omdat we er nog midden in staan. Ik signaleer wel dat we steeds vaker en makkelijker ‘andere dimensies’ beleven dan de bekende […]

Grasduinend door allerlei websites met informatie die nuttig kan zijn voor mijn lezing over perspectief, stuitte ik op de website Behance van de jonge Hongaarse kunstenaar bENCE hAJDU. Hij studeert media art aan de Magyar Képzömüvészeti Egyetem, de Hongaarse Academie voor Schone Kunsten. Op zijn website is te zien hoe veelzijdig de kunstenaar is. Naast grappige […]

Zeg ‘Mondriaan’ en je ziet een raster van zwarte lijnen op een wit vlak en de elementaire kleuren rood, blauw en geel. Heel Den Haag hangt vol met deze Stijlkenmerken nu het honderd jaar geleden is dat Mondriaan en geestverwanten de kunstbeweging De Stijl oprichtten. Op gevels en vlaggen, in plantsoenen en etalages, op plastic […]

Het Stedelijk Museum en het Rijksmuseum in Amsterdam trakteren ons deze zomer op het vrolijke werk van Jean Dubuffet (1901-1985). Hij staat te boek als de man die de term Art Brut introduceerde, waarmee hij kunst aanduidde die gemaakt was door kinderen, verstandelijk gehandicapten en gedetineerden. ‘Rauwe’, ongekunstelde kunst, niet belast met academische tradities of […]

Het is al bijna een maand geleden dat mijn oog werd aangevallen op de expositie Eye Attack, Op Art en kinetische kunst in het Stedelijk Museum Schiedam. Eigenlijk was het meer een vrolijke uitdaging voor mijn oog dan een aanval erop. Voortdurend werd ik door de kunst in de maling genomen; de informatie die via […]

Achter me klinkt het schelle gekwetter van grasparkieten door de openstaande deur van dierenwinkel Het Papegaaien Paleis. Eén deur verder is een schilder met een zeurende schuurmachine in de weer. Ik sta tegenover de toren van de Grote Kerk in Den Haag. Harde wind rukt aan de takken van de bomen op het kerkplein. Mensen […]

Ter gelegenheid van de vierhonderdvijftigste geboortedag van de Italiaanse componist Claudio Monteverdi (1567-1643) voerde de Nationale Opera onlangs drie van zijn madrigalen uit. Monteverdi geldt als de grondlegger van de opera en in deze madrigalen, korte muziekstukken in de moedertaal, zitten inderdaad dramatische elementen die in opera’s uit latere stijlperiodes – vooral die uit de […]

Museum Beelden aan Zee wordt dit voorjaar bevolkt door de wonderlijke sculpturen van Auke de Vries. De expositie heet ‘Tussenlanding’, maar de sculpturen bewegen alle kanten op. Ze zweven door de ruimte, hurken op sokkels of strekken zich erop uit, reiken met hun sprieten naar de verten of tuimelen over elkaar heen in de grote […]

Vorige week hield ik mijn lezing ‘Rembrandts Handen’ voor een besloten groep tijdens een verjaardagsfeest. Mijn gastvrouw en -heer hadden sinds kort een hondje, een levendig kooikerhondje, Joppe genaamd. Opgewonden snuffelend en kwispelend liep hij rond op zijn eerste verjaardag. Een kooiker komt veel voor op schilderijen uit de Gouden Eeuw en speciaal voor de […]

Ik ging naar Mokum om de Griek te zien. In de Nieuwe Kerk in Amsterdam is tot 9 april het schilderij Pentecostés (= Pinksteren) te zien van de zestiende-eeuwse schilder El Greco. Het schilderij hangt hier in het kader van de serie ‘Het Meesterwerk in De Nieuwe Kerk Amsterdam’. El Greco’s Pentecostés is het Meesterwerk […]

‘Picasso aan Zee’ is bijna voorbij. Op 5 maart is de expositie afgelopen. De uiltjes, de duiven, de fauntjes, de vissen, de Stier, de vrouwen en kinderen van Circus Picasso trekken weer verder. De bronzen Geit is ze al voorgegaan, hoewel ze de laatste maand een waardige opvolgster heeft gekregen in de eigentijdse Geit van […]

De expositie ‘Picasso aan Zee’, die nog tot 5 maart duurt, moet het de laatste maand stellen zonder Esmeralda I, de bronzen Geit van Picasso. Haar aanwezigheid was gewenst op een andere expositie en zij heeft museum Beelden aan Zee verlaten. Maar het museum heeft het lumineuze idee gehad een nieuwe Geit te laten maken […]

Vijf dagen heeft het slechts geduurd, mijn bezoek aan Aken. Of eigenlijk vier, omdat er twee keer een halve dag afging voor de reis. Maar zoals een goede vakantie betaamt, heeft het verblijf in een vreemde stad me enorm veel indrukken opgeleverd. Om te beginnen met de taal. Al ligt Aken maar net over de […]

‘Wen er maar aan’ is een opmerking die ik de laatste tijd veel hoor en waar ik me erg aan stoor. Hij wordt meestal gebruikt door mensen die een bepaalde trend of verandering voorstaan. De tegenstanders krijgen het bevel ‘Wen er maar aan!’ Geen dialoog, geen gesprek om de ander te proberen te overtuigen, gewoon […]