Onlangs was ik voor een korte vakantie in Kampen. Deze oude Hanzestad aan de IJssel barst van de geschiedkundige bezienswaardigheden, de een nog interessanter dan de andere, maar ik werd vooral verrast door een eigentijdse en inspirerende expositie in het Stedelijk Museum Kampen, getiteld Meidenpracht Vrouwenkracht. Hoewel de titel me niet meteen het museum in […]

De zomer is een tijd waarin de kleuren je overdonderen. In het felle zonlicht vlammen de kleuren op van bloemen, bomen, auto’s, huizen en niet te vergeten van de zomerse outfits van mensen op straat. Als je je ogen sluit, zie je in de nabeelden weer allerlei kleuren. Zomer, zon en levendige kleuren; ze horen […]

Weet u nog hoe u als kind zeker wist dat de beer of de pop een wezen was met een eigen leven? Hij of zij leek wel wat op je, maar niet helemaal, maar hij was je vriend, je maatje en je had hele conversaties met de beer. Hij was je onvoorwaardelijk trouw, schikte zich […]

Op het moment dat dit blog verschijnt bevind ik mij tussen twee lezingen. Ik ga van Arps Fluïdum naar de wandelende lezing Beelden en bomen. Ik beweeg mij van de fluïde vormen van Arp naar de wandeling langs de kunstwerken in het lommerrijke, honderdjarige Arboretum in Doorn. Het eerste beeld dat we tijdens deze rondwandeling […]

Wandelen is goed. Als je je met een gangetje van 1,3 km/h door de omgeving beweegt, ervaar je veel beter wat er gebeurt dan als je er doorheen jakkert. Wat bloeit er, welke geluiden hoor je, wie kom je tegen? Hoe is het weer? Hoe voel je je? Wandelen brengt je dichter bij jezelf en […]

De nacht, dromen, wolken, sterren, oneindigheid; het zijn begrippen die in de poëzie en de sculpturen van Hans Arp vaak opduiken. Zijn werk is ontstaan uit – en te verstaan met – de logica van dromen. In een droom vraag je je nooit af waarom gebeurtenissen elkaar opvolgen. Het is een realiteit waarin je je […]

Diegenen van u die mij al wat langer volgen weten dat ik een groot liefhebber ben van het werk van Hans Arp. Deze Frans-Duitse beeldhouwer en dichter, die leefde van 1886 tot 1966, liet een groot oeuvre na van Duitstalige en Franstalige (proza-)gedichten en een heerlijk universum van aan de natuur ontleende gipsen en bronzen […]

Vorige week was ik een paar dagen in Antwerpen. Een groot deel van de tijd heb ik doorgebracht in het pas gerestaureerde Koninklijk Museum voor Schone Kunsten. Elf jaar lang is dit museum gesloten geweest vanwege een ingrijpende verbouwing en het resultaat is verbluffend. Het museum is niet uitgebreid, maar ‘ingebreid’ door in de binnenplaatsen […]

Wie dezer dagen naar museum Beelden aan Zee gaat, waant zich aan het strand. In de grote, zandkleurige ruimte liggen her en der objecten die lijken te zijn aangespoeld. Er staan hoge torens van gestapelde pallets en in het zandtapijt op de vloer zijn dierkoppen te zien. De expositie Tom Claassen geeft je een juttersgevoel; […]

Na Henry Moore ben ik mij nu aan het voorbereiden op mijn lezing Rembrandts Handen. Deze lezing, die ik al vele jaren ‘in mijn portfolio’ heb en die ik koester als een van mijn lievelingslezingen, zal ik op 3 oktober geven in de Vierhovensociëteit in Delft. Dit blog vormt een verbinding tussen Henry Moore en […]

Bij een van mijn lezingen werd mij onlangs gevraagd of Henry Moore zich voor zijn Reclining Figures misschien ook had laten inspireren door het beeld van de liggende Boeddha. Ik moest daar het antwoord op schuldig blijven. Bij de voorbereiding op mijn lezing was ik geen verwijzingen tegengekomen naar Boeddha-beelden, maar Moore, met zijn interesse […]

Bij het Kunstmuseum in Den Haag staat, op de hoek van de Stadhouderslaan en de Eisenhowerlaan, een grote, bronzen sculptuur van Henry Moore; de Large Locking Piece. Het beeld, onmiskenbaar een Henry Moore, is bijna drie meter hoog en torent op een gemetselde sokkel boven je uit. Vanwege de organische vormen en het gat in […]

Wie in Den Haag vanaf de Kneuterdijk rechtdoor gaat het Lange Voorhout op, passeert het kunstwerk Vanaf hier van Zeger Reyers; een boog met twee bewegwijzeringsborden met de opschriften ‘Den Haag Cultuur’ en ‘Vanaf hier mag Alles’. Je bent nu op het terrein van Voorhout Monumentaal, de beeldententoonstelling op het Lange Voorhout, georganiseerd door Pulchri […]

Henry Moore werd in zijn studietijd gegrepen door de, in die tijd revolutionaire, gedachte van truth to material. Deze gedachte ging ervan uit dat een kunstenaar als het ware een dialoog aangaat met zijn materiaal. Het gaat er niet om een van tevoren bedacht concept aan het materiaal op te leggen, maar om het beeld […]

Voor Henry Moore was monumentaliteit erg belangrijk. Zijn kunstwerken, hoe klein ze ook zijn, zijn bijna allemaal monumentaal. ‘Een klein beeld, van maar vijf of tien centimeter hoog, kan een monumentale schaal hebben, waardoor het, als je het met de lucht en een eindeloze verte op de achtergrond fotografeert, onmenselijk groot zou kunnen zijn…’ aldus Henry […]

Liefhebbers van royalty konden de afgelopen week hun hart ophalen. Eerst was er de koningsdag van de Nederlandse monarch, daarna de kroningsdag van de nieuwe Engelse koning, Charles III. In 1952, het jaar dat de moeder van Charles, Elizabeth, de troon besteeg, maakte Henry Moore de beeldengroep King and Queen, één van zijn bekendste beelden. […]

Deze week ben ik Adam shel Lashon (= Hebreeuws voor Man van Taal). Ik ben in Israël voor een korte vakantie met (onderduik-)familie. Behalve de overstelpende indrukken die het land op mij maakt, zijn er ook de vele indringende verhalen over de Holocaust. En dan zijn er nog de sculpturen van Henry Moore in de […]

Botten waren voor Henry Moore het meest inspirerend. Meer nog dan stenen, schelpen of andere natuurlijke vormen vormden botten de aanzet voor zijn sculpturen. ‘Je voelt dat een bot op een bepaalde manier is gebruikt tijdens zijn leven; het heeft aan spanningen blootgestaan, heeft gewicht gedragen en heeft een duidelijke organische functie gehad, wat bij […]

De expositie Henry Moore, Vorm en Materiaal in Museum Beelden aan Zee begint bij de basis. In een grote vitrine aan het begin van de zaal liggen talloze stenen, schelpen, stukken hout en botten die Henry Moore verzamelde tijdens zijn wandelingen. Deze natuurlijke materialen inspireerden hem tot zijn sculpturen. Er staat bijvoorbeeld een kartonnen doos […]

Fernand Léger was gegrepen door de dynamische nieuwe tijd waarin hij leefde aan het begin van de twintigste eeuw. De snelheid van auto’s en treinen, de vele indrukken op straat; het vroeg volgens hem om een nieuwe weergave van de werkelijkheid. In mei 1914 gaf hij een voordracht waarin hij stelde: ‘Wanneer men met een […]

Op 16 maart geef ik in Utrecht opnieuw mijn lezing Los! Kunst en vliegwerk van Panamarenko. Ik verheug me erop het publiek weer mee te nemen op een reis door het wonderlijke universum van deze Belgische uitvinder en kunstenaar, die ons met zijn Kuifje-achtige voertuigen allerlei avonturen laat beleven. Panamarenko laat je vrij bewegen door […]

Met zijn krachtige en eigenzinnige kubistische schilderijen maakt Fernand Léger furore in het Parijs van kort voor de Eerste Wereldoorlog. Galeriehouder Daniel-Henry Kahnweiler, die een perfect gevoel voor avant-garde kunst heeft, biedt hem in oktober 1913 een contract aan. Léger hoeft zich nu geen zorgen meer te maken over zijn inkomsten; al zijn werk wordt […]

De expositie Fernand Léger en de daken van Parijs in museum Kröller-Müller draait om het pas ontdekte schilderij Fumées sur les toits uit 1911-1912. Op de andere zijde van dit doek schilderde Léger in 1912-1913 voor het huwelijk van een vriend het gelegenheidsschilderij Le quatorze juillet, waarbij hij het doek een kwartslag draaide. De achterzijde […]

Kort na (of tijdens?) de reeks Fumées sur les toits maakt Fernand Léger twee schilderijen waarin rookwolken een belangrijke rol spelen. Beide schilderijen hebben een verticaal formaat, net als de laatste doeken uit de Fumées-reeks. Het accent ligt daardoor op het opstijgende karakter van de rookwolken, geschilderd als ondoorzichtige, witte bollen die de achtergrond gedeeltelijk […]

In de tijd dat Fernand Léger zijn serie Fumées sur les toits schilderde (1911-1912) kwam hij vaak in La Closerie des Lilas. Dit Parijse café was het verzamelpunt van jonge kunstenaars om er te discussiëren, te socialiseren, te drinken en te roken. De schilders, schrijvers en filosofen die elkaar hier ontmoetten wilden in hun werk […]

Mijn eerste activiteit in het nieuwe jaar is de lezing De ontdekking van de rook, een lezing die ik maak in opdracht van instituut Helikon in Utrecht. Het draait in deze lezing om de kubistische schilderijen van Fernand Léger (1881-1955). In het begin van de twintigste eeuw maakte Léger een reeks schilderijen in een eigen […]

In mijn vorige blog schreef ik hoe ik in de aanloop naar Kerst naar Bremen ging waar ik me gewillig onderdompelde in de sfeer van de Weihnachtsmarkt. Ik ging echter naar deze stad voor de expositie Die Firma Arp in het Gerhard-Marcks-Haus. Het bezoek aan deze expositie was een overweldigende ervaring en tegelijk ook een […]

In het Kunstmuseum Den Haag is een kleine tentoonstelling ingericht rond het beeld Scrutant l’horizon (De horizon afturend) van Hans Arp uit 1965. Dit beeld van 4.40 meter staat sinds september 1966 aan de rand van Mariahoeve en kijkt uit over de weilanden van het landgoed Marlot. Arp heeft de plaatsing van het beeld nooit […]