Vrijgevochten

Op zaterdag 2 december overleed schrijver en dichter Jaap Harten, 87 jaar oud. Hoewel hij maar een bescheiden oeuvre nalaat, is hij voor mij een groot schrijver. In zijn romans spelen outcasts de hoofdrol. Homo’s, hoeren en maatschappelijke verschoppelingen, kortom de niet-aangepasten, bevolken zijn verhalen, die zich vaak afspelen op historische (het Berlijn van de […]

Novemberlicht

Over de herfst, en zeker over november, zijn de mooiste droefgeestige gedichten geschreven. Zoals het beroemde gedicht ‘November’ van J.C. Bloem dat eindigt met die prachtige evocatie: Met deze viervoudige herhaling van ‘altijd’ maakt Bloem de troosteloosheid uitzichtloos, zoals ik heb geschreven in mijn blog ‘Driewerf droef te moede’. Ook dichter Jean Pierre Rawie verwijlt […]

Bloemlezing

In het televisieprogramma ‘Vroege Vogels’ was afgelopen week een verborgen schat uit museum Naturalis te zien: het Syriëboek oftewel het Rauwolf-herbarium uit 1574. Leonard Rauwolf was een botanicus die in de zestiende eeuw een reis maakte door het Midden-Oosten en daar medicinale planten verzamelde. Met grote precisie droogde en prepareerde hij de planten en plakte […]

Beter kijken

Vaak zeggen mensen na een lezing tegen mij dat ze anders naar kunst zijn gaan kijken; ‘beter’. Ik vind dat een groot compliment. Niet dat er een foute manier is van naar kunst kijken, maar ‘beter kijken’ in de zin van aandachtiger of onbevangener, lijkt mij winst. Voor de kunst en voor de kijker. Beter […]

3D

Mijn lezing  ‘Het Verdwijnend Perspectief’ is een tijdreis die eindigt met de vraag welk perspectief we in de huidige tijd hebben op de werkelijkheid. Het is moeilijk hier een antwoord op te formuleren, omdat we er nog midden in staan. Ik signaleer wel dat we steeds vaker en makkelijker ‘andere dimensies’ beleven dan de bekende […]

Rugzakje

Een van de mooiste complimenten die ik ooit kreeg na een lezing was: ‘Dit gaat ook over mijn leven.’ Een bezoeker van ‘Het Verdwijnend Perspectief’ zei het en hij sloeg met dit compliment de spijker op zijn kop. Het perspectief, de manier waarop mensen door de eeuwen heen tegen de wereld hebben aangekeken, is iets […]

Mankes’ gloed

Hoewel oktober al tien dagen oud is, is mijn kalender met vogelschilderijen blijven hangen bij de maand september. Die maand had namelijk de mooiste van de twaalf afbeeldingen: ‘Lijster op voerbak’ van Jan Mankes (1889-1920). Mankes is de schilder van een gloedvolle en tegelijk verstilde natuur. In zijn schilderijen, die een glanzende diepte hebben alsof […]

Omhoog

Zo begint het gedicht ‘straßburgkonfiguration’ uit 1932 van Hans Jean Arp. Straatsburg was zijn geboortestad. Een stad, gelegen op het kantelpunt van Duitsland en Frankrijk, die na elke grote oorlog weer onder een van die twee naties werd geschaard. Sinds 1945 is Straatsburg Frans, maar de stad ademt nog heel sterk een Duitse sfeer. Zestien […]

ARP

Op 16 september, de geboortedag van Hans Jean Arp (1886-1966), bezocht ik ‘The Poetry of Forms’, de tentoonstelling over deze kunstenaar in het Kröller-Müller Museum. Honderd één jaar geleden, in 1916, richtte Arp in Zwitserland met zijn vrienden de Dada-beweging op. Afkomstig uit de Elzas was hij naar het neutrale Zwitserland uitgeweken om de oorlog […]

September

Regen. Regen. Regen. September is nat en grijs. Af en toe breekt de zon door in de druipende tuin. Even zingen de vogels en richten de late bloemen zich op om de zon te vangen. ‘Zomer glimlacht verbaasd en mat in de stervende tuindroom’, dichtte Herman Hesse (1877-1962). Het is een regel uit het prachtige, […]

Start typing and press Enter to search