Het is wat vroeg en ik wil zeker niet bijdragen aan de pepernotengolf die Nederland nu al overspoelt, maar ik kreeg deze week bij de opening van de expositie ‘Niki de Saint Phalle aan Zee’ toch wel heel sterk een ‘Oh-kom-er-eens-kijken!’-gevoel. Museum Beelden aan Zee is omgetoverd tot een magische wereld van licht, kleur en beweging. In de prachtig uitgelichte, overwegend blauwe ruimte bewegen de Nana’s, de slangen, de koeien, de honden en poezen in hypnotiserende cirkels om elkaar en om de bezoeker heen.

Tentoonstelling: Niki de Saint Phalle aan Zee. Ontwerp: Trude Hooykaas

Toen ik nog in de Goedheiligman geloofde, was het hoogtepunt van de feestdagenvoorpret de Sinterklaasetalage van de Bijenkorf in Rotterdam. Mijn opa was eind november jarig en steevast gingen mijn zusjes en ik op zijn verjaardag naar de Bijenkorfetalage aan de Coolsingel. De dagen waren grijs, maar in die twinkelende etalages was het een gewemel van vrolijke en grappige dieren en mensen. Er waren slapende beren, eigenwijze poezen, kekke eekhoorntjes, geheimzinnige zwarte pieten en blije kinderen. Deze betoverende etalages waren de officiële opening van het feestseizoen.

Nana Boule, ca. 1966-1968, beschilderd polyester

De opening op 6 oktober van de winterexpositie in Museum Beelden aan Zee had zich geen betere weersomstandigheden kunnen wensen. De dag is grauw en koud. Regen klettert tegen de ramen en ‘in de kamer, waar gelaten/ het dagelijks leven wordt verricht,/ schijnt uit de troosteloze straten/ een ongekleurd namiddaglicht (J.C Bloem, ‘November’). Maar in het museum straalt Niki’s kunst je tegemoet.

Architecte Trude Hooykaas heeft een fantastische inrichting gemaakt waarmee ze volledig recht doet aan het werk en het gedachtengoed van Niki de Saint Phalle. Op het donkerblauw van de draaiplateaus komen de heldere kleuren en vormen van Niki’s sculpturen het beste tot hun recht. De schijven draaien rond en rond, langzaam, maar gestaag, zodat de figuren in een rustig tempo aan je voorbijtrekken en je ze van alle kanten kunt bewonderen.

Adam and Eve, the Lovers, 1985, beschilderd polyester

Aan de rechte wanden van het museum is Niki’s veelkleurige grafische werk op royale panelen uitgestald. Je kunt hier uitgebreid de naïeve, speelse, maar ook ontroerende ontboezemingen van Niki de Saint Phalle bestuderen over haar liefdesleven en haar strijd voor vrouwenrechten. Boven de grafische werken hangen foto’s van de mooie, trotse vrouw die Niki was.

De ronde wand van het museum is door een ‘slordig’ gedrapeerd wit gordijn afgeschoten van de expositieruimte. Niki’s grote staande figuren steken mooi af tegen de dikke plooien van dit gordijn, en achter deze geheimzinnige afsluiting is weer een schatkamer met Niki-kunst. Haar beroemde opblaasbare Nana’s hangen er, haar parfumflesjes en ‘skinnies’ (open sculpturen) zijn er te zien. Op de sokkels aan de wanden staan kleine figuren en in een hoek is, geheel in overeenstemming met Niki’s zakelijke geest, een shop ingericht.

Tentoonstelling: Niki de Saint Phalle aan Zee. Ontwerp: Trude Hooykaas

Niki zou verrukt zijn geweest over deze expositie. Het was – in haar eigen woorden – haar lot iets te maken waar mensen zich gelukkig zouden voelen. Met haar grote project de ‘Giardino dei Tarocchi’ (de ‘Tarottuin’) in Italië schiep ze een totaalkunstwerk dat toegankelijk is voor een breed publiek: ‘Een plek om te dromen, een tuin van vreugde en fantasie, waar de mensen komen om geïnspireerd te worden, vermaakt, betoverd.’

Bénédicte, 1965, stof, kippengaas

Museum Beelden aan Zee heeft Niki’s magie naar Nederland gehaald. De expositie ‘Niki de Saint Phalle aan Zee’ is inspirerend, vermakelijk en betoverend. Laat de winter maar komen!

Op 27 oktober 2019 geef ik de eerste van de vijf lezingen ‘ROND en ROND en ROND, de wereld van Niki de Saint Phalle‘. Vijf zondagochtendlezingen in Museum Beelden aan Zee. Zie Agenda.

Afbeelding boven dit artikel: La Conversation, Niki de Saint Phalle, 1991, beschilderd kunsthars

Leave a Comment

Start typing and press Enter to search